Πώς
λειτουργεί η Τεχνική Βowen; - Μία προσπάθεια επιστημονικής
εξήγησης
Υπάρχουν διάφορες θεωρίες που προσπαθούν να ρίξουν φως στον τρόπο
λειτουργίας της Τεχνικής Bowen. Σύμφωνα με μία από αυτές το Bowen
“κινεί”, διεγείρει, τους αισθητικούς ιδιοϋποδοχείς, τις
αισθητήριες ίνες στα άκρα του περιφερικού νευρικού συστήματος,
ενθαρρύνοντας έτσι το σώμα να ευθυγραμμισθεί και να επανέλθει στη
φυσική του κατάσταση υγείας.
Οι αισθητικοί ιδιοϋποδοχείς παρέχουν στο σώμα την αντίληψη θέσης
και κίνησης. Τα άκρα του νευρικού περιφερικού συστήματος περιέχουν
μία ποικιλία υποδοχέων ή δενδριτών, που είναι τοποθετημένοι μέσα
στον συνδετικό ιστό, στους μύες, στους τένοντες, στους συνδέσμους
και στις περιτονίες.
Υπάρχει επίσης ένας συγκεκριμένος ιδιοϋποδοχέας -ο αισθητικός ιδιοϋποδοχέας πόνου-ο οποίος παίζει ένα σημαντικό ρόλο στην
αποτελεσματικότητα της τεχνικής Bowen.
Οι αισθητικοί ιδιοϋποδοχείς πόνου είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στο
επιβλαβές ερέθισμα, το οποίο πιθανότατα στην πράξη βλάπτει τον
σωματικό ιστό. Ενίοτε αποκαλούνται ιδιοϋποδοχείς πόνου, αν και
αυτός ο όρος είναι παραπλανητικός, διότι ο πόνος διερμηνεύεται σε
υψηλότερα επίπεδα του εγκεφάλου.
Αισθητικοί ιδιοϋποδοχείς πόνου βρίσκονται στους περισσότερους
σωματικούς ιστούς, αλλά απαντώνται ιδιαίτερα στην περιτονία, ένα
ινώδες περικάλυμμα που περιβάλλει, περικλείει, υποστηρίζει και αναρτεί τον μυϊκό ιστό και άλλα όργανα του σώματος.
Η περιτονία δημιουργεί χώρο μεταξύ κάθε μυϊκής ομάδας, μεμονωμένων
μυών και μεμονωμένων ινών, ως και σε μικροσκοπικό επίπεδο,
επιτρέποντας μία άριστη και υγιή κίνηση των υγρών σε όλους τους
μύες και τις αρθρώσεις του σώματος.
Όταν το σώμα τραυματίζεται, π.χ., σπάει ένα δάκτυλο του ποδιού, οι
αισθητικοί ιδιοϋποδοχείς πόνου στέλνουν ένα αντανακλαστικό μήνυμα
με ταχύτητα 70 – 120 m/s κατά μήκος των κεντρομόλων ινών προς τον
θάλαμο του εγκεφάλου. Ο φλοιός του εγκεφάλου επεξεργάζεται την
πληροφορία και το σώμα βιώνει πόνο. Μετά την επεξεργασία της η
πληροφορία επιστρέφει στο σημείο τραυματισμού κατά μήκος των φυγόκεντρων ινών, ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία θεραπείας,
συστέλλοντας τους μύες και δημιουργώντας φλεγμονή στην περιοχή.
Ο συνδετικός ιστός αποτελείται κατά μεγάλο μέρος από ένα δίκτυο
κολλαγόνων ινών, με αισθητικούς ιδιοϋποδοχείς πόνου πλεγμένους
στους διάμεσους χώρους. Όταν το δίκτυο αλλοιωθεί λόγω μυϊκών
συστολών, τότε οι κολλαγόνες ίνες πλησιάζουν η μία την άλλη.
Στη δεύτερη φάση της θεραπευτικής διαδικασίας, περίπου μία ημέρα
αργότερα, μηνύματα εκπέμπονται από και προς την τραυματισμένη
περιοχή, για να διατηρηθεί η φλεγμονή και η μυϊκή σύσπαση. Όμως
αυτά τα νευρικά ερεθίσματα ταξιδεύουν με αργότερο ρυθμό, 30 – 70
m/s.
Ο καθηγητής Nikolai Bogduk του πανεπιστημίου Newcastle, αναφέρει
σε ένα άρθρο του με τίτλο «Ανατομία και Φυσιολογία των Αισθητικών Ιδιοϋποδοχέων Πόνου», ότι οι αισθητήριες νευρικές ίνες του
περιφερικού νεύρου μπορούν να ταξινομηθούν ανάλογα με την διάμετρό
τους και την ταχύτητα μετάδοσης του νευρικού ερεθίσματος. Οι
μεγάλης διαμέτρου εμμύελες ίνες μεταδίδουν τα νευρικά ερεθίσματα
ταχύτερα από τις μικρότερης διαμέτρου μη εμμύελες και
πολυπληθέστερες νευρικές ίνες, τις C-ίνες. Όμως, οι πληροφορίες
που μεταδίδονται μέσω των C-ινών, ακολουθούν τα ίδια μονοπάτια
προς τον θάλαμο, όπως και οι πληροφορίες που μεταδίδονται μέσω των
μεγαλύτερων δομών.
Ενώ η θεραπευτική διαδικασία συνεχίζεται, οι ίνες κολλαγόνου στην
τραυματισμένη περιοχή αρχίζουν να επιστρέφουν στην φυσιολογική
τους κατάσταση. Μηνύματα συνεχίζουν να αποστέλλονται προς τον
εγκέφαλο κατά μήκος των μη εμμύελων ινών, αλλά τώρα με ταχύτητα
περίπου 0.5 – 2 m/s.
Εάν ο πόνος επιμείνει για μακρύ χρονικό διάστημα, η περιτονία
παραμένει σε συστολή για να προστατέψει την περιοχή του πόνου,
προκαλώντας δυσλειτουργία ή περιορισμό στην κίνηση του ιστού που
την περιβάλλει. Έτσι ακόμη και όταν ο τραυματισμός έχει
θεραπευθεί, συνεχίζουμε να χωλαίνουμε, διότι η περιτονία έχει
περιορίσει την κίνηση και συνεχίζει να παραμένει σε κατάσταση
συστολής με αποτέλεσμα τη δημιουργία πτυχών και στρεβλώσεων, που
προκαλούν πίεση και πιθανή παρεμπόδιση στα αιμοφόρα αγγεία και στα
λεμφικά αγγεία καθώς και στα νεύρα που βρίσκονται στο χώρο μεταξύ
των στιβάδων και περιτονιών. Καθώς αυτός ο χώρος περιέχει συνήθως
μία μεμβράνη για να λιπαίνει την κίνηση συναφών ανατομικά δομών,
ένας τραυματισμός καταλήγει σε οίδημα, δηλαδή, πλεόνασμα υγρού
στον ενδοκυττάριο χώρο των ιστών. Αυτό παρεμβαίνει στην άριστη
λειτουργία των δομών. Σαν πρακτικοί της τεχνικής Bowen, εκείνο που
κάνουμε είναι να ευθυγραμμίζουμε τις στρεβλώσεις στις περιτονίες
που προκαλούν τα εμπόδια.
Οι κινήσεις Bowen δεν εισχωρούν πέρα από την περιτονία που
βρίσκεται κάτω από τους επιφανειακά προσβάσιμους μύες, και συνήθως
εκτελούνται σε σημεία όπου δύο μύες ή ομάδες μυών αλληλεπικαλύπτονται. Με κάθε κίνηση Bowen, η περιτονία κινείται
ελαφρά, χωρίς όμως να διαχωρίζεται βίαια. Όταν οι περιτονικές
συμφύσεις χαλαρώσουν και ο ουλώδης ιστός μαλακώσει και
συρρικνωθεί, τότε η περιτονία είναι σε κατάσταση να μειώσει την
έντασή της. Οι μυοσκελετικές δομές μπορούν τότε να αυξήσουν την
κινητικότητά τους και να ενεργοποιήσουν το πλήρες δυναμικό της
ισχύος τους. Λέμε ότι το σώμα «εξισορροπήθηκε» διότι τα εμπόδια
για την διαδικασία φυσικής θεραπείας έχουν απομακρυνθεί. Επιπλέον,
τα νεύρα, τα αιμοφόρα και τα λεμφικά αγγεία που βρίσκονται σε
αυτόν τον «απελευθερωμένο» ιστό μπορούν να λειτουργήσουν πολύ
καλύτερα, βοηθώντας στη διατήρηση της ομοιόστασης.
Η διαδικασία Bowen επιτυγχάνει ισορροπία μέσω των Βασικών Κινήσεων
Χαλάρωσης (B.R.M.) στο :
Κάτω μέρος του
σώματος
Πάνω μέρος του
σώματος και
Στον αυχένα και στους
ώμους
Έτσι, τεντώνοντας τις κολλαγόνους ίνες και μεταβάλλοντας το σχήμα
του συνδετικού ιστού με τις χαμηλής έντασης κινήσεις Bowen, οι
αισθητικοί ιδιοϋποδοχείς πόνου που βρίσκονται μέσα στην περιτονία
και το συνδετικό ιστό, διεγείρονται και μεταδίδουν ένα ερέθισμα ΜΗ
αισθητικού πόνου μέσω του κεντρικού νευρικού συστήματος στο φλοιό.
Ο φλοιός αναγνωρίζοντας αυτή την πληροφορία, αρχίζει την
θεραπευτική διαδικασία γι’ αυτό το στάδιο επισκευής, μεταδίδοντας
το μήνυμα μέσω των φυγόκεντρων ινών, να αφαιρεθεί η φλεγμονή και
να χαλαρώσουν οι μυϊκές ίνες και οι συνδετικοί ιστοί.
Αυτό το μήνυμα διανέμεται αδιακρίτως, και όχι μόνο στον χώρο του
τραύματος, επιτρέποντας να επηρεαστούν ευρύτερες δομές κατά τη
διαδικασία της θεραπείας. Καθώς οι περισσότερες ίνες που
μεταδίδουν τις ΜΗ αισθητικού πόνου διεγέρσεις είναι μη εμμύελες
ίνες -C, τα μηνύματα μεταδίδονται πιο αργά. Αυτός μπορεί να είναι
ένας άλλος λόγος για το διάστημα αναμονής μεταξύ των κινήσεων
Bowen, ώστε να δώσουμε χρόνο στο αργό μήνυμα να φθάσει στον θάλαμο
και να προκαλέσει μία ανταπόκριση. Επίσης, καθώς απελευθερώνεται η περιτονική ένταση, άλλοι ιστοί τους οποίους περιβάλλει,
υποστηρίζει ή περικλείει η περιτονία σε όλα τα στρώματα και
επίπεδα, έχουν τη δυνατότητα να χαλαρώσουν. Καθώς η πλειονότητα
αυτών των ιστών είναι μύες και τένοντες, οι αισθητικοί ιδιοϋποδοχείς δύνανται να επιτρέψουν την ελάττωση της μυϊκής
έντασης. Λογικά αυτό θα επέτρεπε στα μηνύματα που προέρχονται από
τους τένοντες Golgi να χαλαρώσουν τους μύες.
Με την χαλάρωση του μυϊκού ιστού, η ροή του αίματος προς τον
συνδετικό ιστό και τους μύες παρεμποδίζεται λιγότερο. Το αυτόνομο
νευρικό σύστημα αποδεσμεύει ορμόνες για να βοηθήσει μία μακρόχρονη
θεραπεία. Αυτές οι ορμόνες, μεταφερόμενες με το αίμα από το
ενδοκρινικό σύστημα, μπορούν τώρα να διανεμηθούν με μεγαλύτερη
αποτελεσματικότητα. Επιπλέον, με την απελευθέρωση της περιτονικής
έντασης, η λεμφική παροχέτευση εντείνεται.
Τα ιγμόρεια συχνά αδειάζουν κατά την διάρκεια μίας συνεδρίας Bowen
και τα πλεονάζοντα υγρά αποβάλλονται μέσα σε μία εβδομάδα. Αυτό με
τη σειρά του, οδηγεί στην τροφοδοσία της πάσχουσας περιοχής με
θρεπτικές ουσίες αλλά και στην εξάλειψη των τοξικών αποβλήτων. Σαν
επακόλουθο, επίσης, μειώνεται ο περιορισμός στις αισθητήριες
νευρικές ίνες και τους αισθητικούς ιδιοϋποδοχείς πόνου.
